Poppenkast

Gepubliceerd op 10/08/2009 door bioforum.be

De laatste tijd duiken de e-mails over de Codex Alimentarius weer op. En net zoals vorig jaar met de bedoeling onrust en verwarring te zaaien. Het BioForum volgt deze situatie van nabij op en het is allicht het geschikte moment om alles nog eens te verduidelijken.

Wat is de Codex Alimentarius?

De Codex Alimentarius is een initiatief van de Verenigde Naties,  opgestart in 1962, onder de vlag van zowel de FAO (Internationale Voedsel- en Landbouworganisatie) als  de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie). In België valt de werking van de ‘Codex Alimentarius’ onder de FOD Volksgezondheid.

Doel van de Codex Alimentarius.

De Codex heeft als doel de volksgezondheid op internationaal niveau te beschermen en de eerlijkheid in de handel van voedselproducten te bevorderen. Men wil bereiken dat algemeen de voedselveiligheid wordt bevorderd door op wereldniveau de normen rond voedselveiligheid gelijk te schakelen. Het ontwikkelen en actualiseren van regionale en wereldwijde normen, richtlijnen en aanbevelingen is dan ook de hoofdtaak van de Codex. Maar liefst 182 landen doen hier aan mee, goed voor meer dan 98% van de wereldbevolking. De Codex-normen omvatten onder andere de volgende werkterreinen: veiligheid & hygiëne, verwerking & opslag, etikettering, kwaliteit en verpakkingen. Ook speelt de Codex Alimentarius een belangrijke rol in het wereldwijd uniformeren van de voedingsmiddelen-wetgeving. Dit wordt voor België vooral opgevolgd door Naredi, de federatie van de handel en nijverheid in voedingssupplementen , natuur, reform en dieetwaren.

De Codex als leidraad in handelsgeschillen

Er is een steeds grotere belangstelling voor de Codex Alimentarius. Dit is onder andere het gevolg van de groei van de wereldhandel en de toenemende betrokkenheid van de consument. Ook de oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) heeft het belang van de Codex versterkt. Sinds de oprichting van de WTO in 1995 hanteert deze organisatie namelijk bij het beslechten van handelsgeschillen tussen landen onder andere de Codex-normen als referentie. Voor de oprichting van de WTO hadden Codex-normen geen legale status, maar waren de afspraken binnen deze organisatie gebaseerd op het principe van een ‘Gentlemen’s agreement’. Sinds 1995 is het dus mogelijk dat landen, in geval van onenigheid over bijvoorbeeld de veiligheid van een voedselproduct, elkaar voor een WTO-panel dagen. De WTO zal in dat geval zijn uitspraak onder andere baseren op de normen van de Codex.

Rol Europese Unie

Sinds begin 2004 is de Europese Commissie een volwaardig lid van de Codex Alimentarius. In de meeste gevallen zal de Europese Commissie als woordvoerder van de EU-landen optreden. Het is hiernaast voor iedere lidstaat nog wel mogelijk afzonderlijk te spreken en nationale standpunten naar voren te brengen.

Onrustwekkende berichten

Sinds enkele jaren vinden er regelmatig campagnes plaats tegen de werkzaamheden van de Codex Alimentarius, hoofdzakelijk via e-mail. Deze campagnes hebben het vaakst betrekking op voedingssupplementen, de bestraling van voedingsmiddelen, diergeneeskundige geneesmiddelen en biovoeding. Uit die berichten zou o.a. ook blijken dat de Codex Alimentarius vanaf  31 december 2009 vitaminen en mineralen zou verbieden en dat geen enkel land hierop invloed zou kunnen uitoefenen en dat op termijn het op de markt brengen van biovoeding onmogelijk zou worden.  Deze berichten zijn dus niet waar.

Bio niet in het gedrang

BioForum kan bevestigen dat de productie en de verkoop van biologische voedingsmiddelen niet in het gedrang komt. Binnen de Codex is een werkgroep actief die specifiek de productie van biologische voedingsmiddelen bewaakt. IFOAM, de internationale koepel van de biologische sector, zetelt in deze werkgroep. Daarnaast vertegenwoordigt Leen Laenens van BioForum de biologische sector in de federale adviesraad inzake voedingsbeleid en gebruik van andere consumptieproducten, waar onder meer verslag wordt uitgebracht van de werkzaamheden van de Codex.

Voorzichtigheid geboden

Toch is de huidige golf van ongerustheid niet helemaal onterecht. Het is juist dat de besluitvorming binnen de Codex uitermate ondoorzichtig verloopt en de bevolking in het ongewisse laat. Daarom is Groen! voorstander van een doorgedreven democratisering van de besluitvorming. Tinne Vanderstraeten van Groen! vraagt via een parlementaire vraag, minimum één keer per jaar rapportering van de Algemene Vergadering van de Codex Alimentarius om zo  de democratische opvolging van de Codex, die almaar aan belang wint, te verbeteren. Zij heeft dit nog herhaald op 15/07/09. Ook herhaalde ze de vraag naar een webpagina over de Codex op de website van de FOD Volksgezondheid, waarop de meest relevante resultaten voor België te lezen zouden zijn in een toegankelijke taal. Nederland heeft bijvoorbeeld wel een dergelijke website ( www.codexalimentarius.nl ). Nu is alles (agenda’s en verslagen van de verschillende commisies ) te vinden op de site van de codex alimentarius zelf ( www.codexalimentarius.net ) maar daar is voor een leek moeilijk iets terug te vinden en het is enkel beschikbaar o.a. in het engels en het spaans. De minister, Sabine Laruelle, heeft hierop nog geen antwoord geformuleerd maar uit haar persoonlijke opmerking  blijkt dat ze hier niet echt de noodzaak van inziet.

Voor bijkomende informatie over de Codex en bio, contacteer Leen Laenens via  info@bioforum.be of  leen.laenens@bioforum.be